Albayrak Beton Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Albayrak, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) bugün açıkladığı konut satış istatistiklerini değerlendirdi. 
Son çeyrekte konut satışları hızlanır 

Konut satışlarının 9 ayda 142 bin 390 adede ulaştığını belirten Albayrak, “Yaz aylarında başlayan yavaşlama Eylül’de bir miktar toparlanma gösterdi. Ancak tabloyu kompozisyonuyla birlikte okumak gerekiyor. Aynı dönemde ilk el satışları yüzde 3,9 arttı, ipotekli satışlar yüzde 5,1 arttı. Yavaşlama ikinci elde yoğunlaşıyor; yeni konut ve kredi ile satış tarafı ise büyüyor. Bu, talebin piyasadan çekilmediğini, yüksek faiz ortamında beklemeye geçtiğini gösteriyor. Koşullar elverdiğinde alıcı yeniden piyasaya dönecektir” dedi.

“Dokuz aylık tablo önemli sinyaller veriyor”
Ocak-Eylül döneminde toplam konut satışlarının 1 milyon 92 bin 919 adede ulaştığını aktaran Erdal Albayrak, dokuz aylık tablonun kompozisyonunda önemli sinyaller bulunduğunu söyledi. Albayrak, “Dokuz ayda toplam satışlar gerilemiş görünse de ipotekli satışlar yüzde 24,7 artarak 212 bin 210’a ulaştı; ilk el satışlar ise yüzde 0,6’lık marjinal gerilemeyle 2025 seviyesini neredeyse korudu. Yani finansmanla satın alan alıcı ve yeni konut alıcısı piyasada kaldı. Toplamdaki gerileme, ikinci eldeki yüksek baz etkisi ve faiz beklentisiyle beklemeye geçen taleple açıklanıyor” dedi.

“İlk el satışlarındaki canlanma yeni üretimi de destekliyor”
Eylül ayında ilk el satışlarının 51 bin 519 adede ulaşıp yüzde 3,9 arttığını, ikinci el satışlarının ise 90 bin 871 adede gerilediğini vurgulayan Albayrak, toplam satışlar içinde ilk elin payının yüzde 36,2’ye yükseldiğini belirtti. Albayrak, “İlk el satışlarındaki canlanma, konut üretiminin de hareketlendiğinin bir göstergesi. İkinci elde yıllık bazdaki gerileme ise yüksek baz etkisinin ve beklemeye geçen alıcının yansıması. Yeni konut arzının güçlenmesi, hazır beton başta olmak üzere inşaat girdilerine olan talebi doğrudan destekliyor” diye konuştu.

“İpotekli satışlar talebin tabanını genişletiyor”
İpotekli satışların Eylül'de 23 bin 397 adede ulaştığını ve toplam satışlar içindeki payının yüzde 16,4 seviyesine yükseldiğini belirten Albayrak, kredi ile gerçekleşen satışlardaki artışın finansmana erişimin nispeten kolaylaştığının ve bankaların konut kredisinde ağırlık kazandığının işareti olduğunu ifade etti. Albayrak, “Dokuz ayda ipotekli satışların yüzde 24,7 artışla 212 bin 210’a ulaşması, finansmanla satın alan alıcının piyasada kaldığının en net göstergesi. Peşin satışların yanında mortgage ile satışın canlanması, talebin sadece peşin parası olan kesimle sınırlı olmadığını gösteriyor. Finansmana erişim genişledikçe satış artışı daha sağlıklı ve kalıcı bir zemine oturuyor” dedi.

“Faizler inince fiyatlar yükselebilir; peşin parası olan harekete geçmeli”
Faiz oranları, finansmana erişim ve yeni konut üretimi arasındaki ilişkiyi de değerlendiren Erdal Albayrak, şunları söyledi: “Yüksek faiz ortamı konut kredisi kullanımını sınırlarken, konut üreticilerinin de yüksek finansman maliyeti nedeniyle temkinli davranmasına yol açıyor; bu da yeni konut arzını kısıtlıyor. Arzın talebin gerisinde kaldığı bir ortamda, faizlerdeki bir yumuşama talebi hızla canlandırır ve fiyatları yukarı doğru hareket ettirir. Eylül’de ipotekli ve ilk el satışlarındaki artış, finansmana erişimi olan alıcının piyasada kaldığını gösteriyor. Bu dönemin yatırım zamanı olduğunu düşünüyorum.”

“Dördüncü çeyrekte bekleyen talebin dönüşünü görebiliriz”
Yılın son çeyreğine ilişkin beklentilerini de paylaşan Albayrak, “Dördüncü çeyrek, bekleyen talebin piyasaya dönüşmesi için kritik bir dönem. Yıl sonuna doğru geleneksel olarak talebin güçlendiği bir dönem yaşanıyor; faizlerde olumlu bir gelişme ve finansmana erişimde iyileşme gerçekleştiği takdirde, ilk el ve ipotekli satışlardaki yukarı yönlü seyrin tüm piyasa geneline yayılmasını bekliyoruz. Sektörün ekonomide yeniden lokomotif sektör olarak yerini alması için arsa bulma sorununun çözülmesi, inşaat maliyet girdilerinin dengelenmesi, kentsel dönüşümü hızlandırıcı desteklerin oluşturulması ve sürdürülebilir finansman kaynaklarının sağlanması kritik önem taşıyor” diye konuştu.