Yapı Ürünleri Yönetmeliği, serbest ticareti tevşik etmeyi ve Tek Avrupa Piyasası'nı düzenlemeyi amaçlar. Yapı Ürünleri Yönetmeliği, yeni bir yönetmelik olmasının yanında, yeni sözcük ve kısaltmalar da içermektedir. Bununla beraber endişeye mahal yoktur. Bu makalede yeni yönetmeliğin içerdiği özellikler, en önemli olgu ve terimleri açıklayan örneklerle anlatılmıştır.

Yapı Ürünleri Yönetmeliği ile ilgili olarak birçok yeni terim ve kısaltma kullanılmıştır. Örneğin, CPR Yapı Ürünleri Yönetmeliği'nin kısaltmasıdır. CPR, Yapı Ürünleri Direktifi CPD'nin yerine getirilmiştir. Bir başka faydalı kaynak da Avrupa Komisyonu internet sitesidir (www.ec.europa.eu). Bu sitede, en sık sorulan sorulara (SSS) ve yanıtlarına yer verilmiştir.

1 Temmuz 2013 tarihinden itibaren geçerlidir: Yangın damperleri ve duman egzoz fanları için bağlayıcıdır.

1 Temmuz 2013 tarihinde, Avrupa Yapı Ürünleri Direktifi, Yapı Ürünleri Yönetmeliği ile değiştirilmiştir. Genel olarak CPR olarak ifade edilmektedir. Bir Avrupa Yönetmeliği olması sebebiyle, Avrupa Birliği'nin tüm üye devletleri için derhal geçerlik kazandığı için ulusal kanuna aktarılması zorunlu değildir.

Bazı kaynaklar, muğlak olduğu iddia edilen koşullar nedeniyle, yanlış bir şekilde yönetmeliğin "askıda" olduğunu öne sürmektedir, ancak bu doğru değildir. Yangın damperleri ya da duman egzoz fanları harmonize teknik şartname ve dolayısıyla harmonize Avrupa Standartları (hEN) kapsamına girmektedir. Koşullar açıktır: 1 Temmuz 2013 itibariyle bu ürünler CPR'ye uygun olmak zorundadır.

Üreticiler ne yapmalıdır?

CPR herhangi bir harmonize Avrupa standardına tabi olan ve AB'de piyasaya sürülen tüm ürünlerin standart koşullara uygun olarak CE işareti taşımalarını öngörür. Bu kural yangın damperleri (EN 15650) ve duman egzoz fanları (EN 12101-3) için de geçerlidir. CE işareti, üreticilerin bir Performans Beyanı veya DoP sunmalarını gerektirir. Temel özellikleri ve onaylı uygulamaları da gösteren Performans Beyanı üretici belgelerinin ayrılmaz bir parçasıdır. Performans Beyanı'nın yanı sıra işletim ve montaj kılavuzu gibi diğer teknik belgeler de sunulmalıdır.

Bir başka deyişle, hiçbir Uygunluk Beyanı, hiçbir CP işareti ve hiçbir Performans Beyanı zorunlu işletim ve montaj kılavuzu olmadan olamaz. CPR'nin yürürlüğe girmesiyle beraber CE işaretinin önemi de değişmiştir. Geçmişte CE işareti, bir ürünün harmonize teknik şartname gereklerini karşıladığını gösteren bir kanıttı. Şimdi ise belirleyici olan nokta, bir yapı ürününe CE işareti koyan üreticilerin, ürünün beyan edilen performansa uygun olduğuna dair sorumluluk aldıklarını beyan etmeleridir. .

CPR'nin Hedefleri

Avrupa Komisyonu, yapı ürünleri için bir dizi üst öncelikli genel hedefe ulaşmak istiyor ...

• AB genelinde ürün ve test standartları haline gelen harmonize teknik şartnameler oluşturmak

• Ortak bir teknik dile ön ayak olmak

CPR ile ilgili olarak özel hedefler şunlardır:

• CE işareti taşıyan yapı ürünleri

• Teknik engellerin ortadan kalktığı veya en aza indirgendiği serbest ticaret

Peki CE ne anlama geliyor?

CE, son yıllarda adeta bir sözcük oldu. Gerçekte neyi ifade ediyor? CE başlangıçta ”Communauté Européenne”, yani Avrupa Topluluğu'nu ifade etmekteydi. Bugünlerde ise CE sembolü yalın anlamını kaybetmiştir. Bir ürünün AB'nin herhangi bir yerinde piyasaya sürülebileceğini belirtir. CE işareti bir onay mührü olmayıp, yalnızca idari bir semboldür.

CE işaretinin bir ürüne konulması için o ürün için Performans Beyanı düzenlenmesi ve sunulması gerekir. Performans Beyanı, yapı ürününün performans kriterlerini ve temel özelliklerini belirtir. Bir yapı ürününün temel özellikleri harmonize teknik şartnamelere göre belirlenir.

Bunlar, binalara ilişkin temel gerekleri gösterirler. Temel gereklerden biri de yangın güvenliğidir. CE işareti tek başına, bir ürünün performansının veya testleri geçtiğinin (yangın koruma) göstergesi değildir. Bu bilgi sadece CE işaretli ürün üzerindeki bilgi levhası üzerinde verilir.

Performans Beyanı hangi gerekleri karşılamalıdır?

Performans Beyanı, bir yapı ürününün, temel özelliklerine ilişkin performansını belgeler. Bunlar, örneğin yangın damperleri için EN 15650 gibi ürün standartlarında, harmonize teknik şartnameler içersinde tanımlanır.

Performans Beyanı, üretici tarafından verilen teknik belgelere dayanır. Performans Beyanı üretici tarafından verilen örneklere uygun olarak hazırlanmalıdır. Yazılı kopya ve elektronik dosya olarak iki şekilde hazırlanabilir.

Ancak alıcı açık olarak istekte bulunduğu zaman üretici yazılı kopya vermelidir. Mevcut Performans Beyanı'nda, onaylanmış kurum değişikliği, yeni ürün ismi, temel özelliklerde ya da ürünün performans kriterlerinde değişiklik gibi önemli değişiklikler olduğunda yeni bir Performans Beyanı gereklidir. Yeni Performans Beyanı'na bir numara verilir ve yeni numara da yeni bir CE bilgi levhası gerektirir.

Performans Beyanı'nı bir TROX yangın damperinde kullanarak, DoP'nin çeşitli kısımlarını açıklayacağız. www.troxtechnik.com adresinde veya duman egzoz fanları için www.trox-tlt.de adresinde daha fazla örnek bulunabilir.

Yangın damperinin temel özellikleri şunları içerir:

• Ebat

• Destekleyici yapı, örneğin duvar

• Destekleyici yapı türü, örneğin hafif bölme duvar

• Montaj türü, örneğin harç tabanlı montaj, montaj seti veya yangın keçesi

• Performans sınıfı, örneğin yangın dayanımı

EN 15650 uyarınca diğer özellikler:

• ISO 10294-4 uyarınca nominal aktivasyon, koşullar/hassasiyet (ergiyen lehim testi)

• EN 1366-2 uyarınca tepki gecikmesi (kapanış süresi) (yangın damperinin zamanında kapanması)

• EN 1366-2 uyarınca işletim güvenilirliği (açılış, kapanış) (yangın testinden önce 50 devir)

• ISO 10294-4 uyarınca tepki gecikmesi devamlılığı (yay geri dönüş servomotorun elektriksel serbest kalma testi)

• EN 15650 normuna uygun işletim güvenilirliğinin devamlılığı (yay geri dönüş servomotorla 300 veya 1000 açılış ve kapanış devri)

•  

Ayrıca:

• Korozyon koruma (EN 15650 ve EN 60068-2-52)

• Kapalı klape sızdırmazlığı (EN 1751)

• Damper kasası sızdırmazlığı (EN 1751)

Destekleyici yapı ve damperin montajı hakkındaki bilgiler bir ürün için uygun montaj durumlarını gösterdikleri için müşteriler açısından önemli bilgilerdir.

Bununla beraber müşteriler, işletim ve montaj kılavuzu gibi bir belgede üreticilerin, sadece Performans Beyanı'na dahil edilen ve belirtilen temel özelliklerle ilgili olarak bir ürünün performansı hakkında bilgi vermek zorunda olduklarını bilmelidirler (CPR, Madde 4, 2).

Bu bilgi; sade ve net olmaya, itibarı güçlendirmeye yardımcı olur. Almanya'da bir harmonize Avrupa Standardı (hEN) kapsamındaki yapı ürünleri Yapı Ürünleri Liste B, Bölüm 1'de (Bauregelliste) sıralanmıştır. Uygulamaya ilişkin kurallar Teknik Yapı Yönetmeliği, Bölüm II'de verilmiştir. AB, Yapı Ürünleri Listesi'nde istenen ilave ulusal onayların piyasaya erişimi haksız bir biçimde engellediğini, dolayısıyla bir ihlal oluşturduğunu düşünmektedir. Avrupa Komisyonu'nun Federal Almanya Cumhuriyeti'ne yönelik bu şikayetinin uygulamadaki sonuçları nelerdir? Şu anda piyasa üzerinde bir etkisi yoktur, çünkü nihayi bir karar henüz verilmemiştir. Bununla beraber, bir gün yeni hükümler gerekirse, kuralların uyarlanması gerekecektir.

Piyasa denetimine ilişkin artan gereksinimler

CPR, Avrupa Birliği içinde piyasaların etkin denetimi ve üçüncü ülkelerden ürün ithalinin kontrolüne ilişkin genel koşullar ihtiva etmektedir. Piyasa denetiminin hedeflerinden biri de Avrupa Birliği içinde serbest ticareti yapılan yapı ürünlerinin ilgili gerekleri (güvenlik) karşılamalarıdır. Bu, meşru ve doğru CE işaretlemesini içerir. Bir ihlal durumunda, yanlış işaretlenmiş hiçbir yapı ürününün piyasaya sürülmesine artık müsaade edilmeyecek, söz konusu ürünün serbest ticareti durdurulacak ve CE işareti geçersiz olacaktır.

Almanya'da piyasa denetimi eyaletler tarafından, genellikle imar bakanlığı ya da yapı denetim dairesi tarafından, merkezi işbirliği idaresiyle (DIBt) işbirliği halinde yürütülür. AB üye devletleri, incelemeler yapmakla yükümlüdür.

Uzman satıcılardan veya özel dağıtım kanalları kullananlardan rasgele numune toplarlar. Buna faal denetim denir. Bunun dışında yapı ürünlerinin tepkisel denetimi, yolsuzluklardan şüphe eden gümrük mercilerinin öne sürdükleri şikayet, itham veya raporlar gibi bireysel olaylar sonucunda gerçekleşir.

Sonuç

Yapı Ürünleri Yönetmeliği ile Avrupa Komisyonu, Avrupa'da işletmeler için olumlu bir ekonomik iklim oluşturmayı ve serbest ticarete olanak sağlamayı amaçlar. Yapı ürünlerini alanlar, daha fazla güvenliğe ve şeffaflığa kavuşurlar.

Üreticinin Performans Beyanı'nın sağladığı güvenlik, detaylı ve eksiksiz ise, ürünün performansına dair hızlı bir genel bakış sağlar. Performans Beyanı ile netlik ve şeffaflık sağlanırken, gerekli bilgi akışı piyasa katılımcılarını karşılaştırmaya olanak verir. Reklam mesajlarıyla süslenmiş boş vaatlere izin verilmez. Yalnız Performans Beyanı'nda verilen bilgiler ürün broşüründe veya kılavuzunda yapı ürününün temel özelliği olarak tanımlanmalıdır.

Müşteriler aşağıdaki kriterlerin uygulandığından emin olmalıdır:

1. Performans Beyanı spesifik ve kapsamlı bilgi verir. Bu, ürünün gerekli performansı gerçekten karşılayabilmesini sağlar.

2. Ürün CE işareti ve doğru CE işareti taşır.

Rüdiger Gurny,

Ürün Yönetimi Müdürü, Yangın ve Duman Koruma

TROX GmbH, Neukirchen-Vluyn, Almanya

TROX GmbH

Heinrich-Trox-Platz

47504 Neukirchen-Vluyn

Almanya

Tel: +49 (0) 28452020

Faks: +49 (0) 2845202265

E-posta: [email protected]

Tasarım değişiklikleri saklıdır - Tüm hakları saklıdır - 10/2013