Türkiye'yi sarsan gözaltı operasyonlarına imar usülsüzlükleri damgasını vurdu. Bakanlar ve yakınları, ünlü iş adamları yolsuzluk ve rüşvet iddiaaları ile gözaltına alınırken, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı çatısı altında alınan kararlar ile Fatih Belediyesi ve İstanbul 1-2 ve 4 no'lu Koruma Kurulları arasında örülen kentsel yağmaya yönelik ilişki ağı da ortaya çıktı. Buna paralel gayrimenkul sektöründe gözaltılar devam etti.

Kentsel rantın, siyasi bir kazanç, toplumsal bir kabulleniş olduğu ülkemizde insan canını dahi tehlikeye atacak kararlar soruşturma ile ortaya çıkmaya başladıkça kabullenişimiz şaşkınlığımızı gizleyemez oldu... Peki inşaat sektörü-Çevre ve Şehircilik Bakanlığı-yerel yönetim-koruma kurulları arasında örülen bu ağ içerisinde kimler yer alıyor...

Tarihi Yarımada'da Usulsüzlükler Silsilesi

2008'de Eminönü ilçesini de içine alarak Tarihi Yarımada'yı kapsayan Fatih Belediyesi'nin adı yolsuzluk ve rüşvet soruşturmasında yer alıyor. Gözaltına alınan Fatih Belediye Başkanı Mustafa Demir'e yöneltilen suçlamalardan biri Fatih Belediyesi'nin, sit alanındaki arazilerin  imar ve inşaata açılmasını sağlaması. Soruşturma kapsamında, rüşvet karşılığında Tarihi Yarımada'da sit alanında yer alan arsalar için inşaat şirketlerine izin verildiği, Marmaray'ın çökme riskine karşın bölgede inşaat yapılmasına göz yumulduğu iddiaları ileri sürülüyor.

Mustafa Demir döneminde Fatih Belediyesi, sürdürdüğü kentsel projeler ile sıkça gündeme gelmişti. Belediyenin ilk çalışmaları Tarihi Yarımada'daki kentsel yenileme projeleri oldu. Fatih Belediyesi'nce yürütülen Ayvansaray, Sulukule, Fener-Balat gibi kentsel yenileme projelerinde birçok usulsüzlük ortaya çıktı. İlk icraatı Sulukule Kentsel Yenileme Projesi olan belediye bu süreci hukuksuz bir şekilde yönetmişti. Henüz proje için mahkeme süreci devam ederken bölge için yıkım kararı alınmış, ancak yeni proje inşa edildikten sonra yenileme projesi mahkeme tarafından iptal edilmişti. Mahkeme kararını beklemeden yıkımı gerçekleştiren belediye, yeni konutların sahiplerini belirlemek için kura çekimi de yapmıştı.

Aralık 2009'da Fatih Belediye Başkanlığı Meclisi'nin onayladığı Fener- Ayvansaray arası Yenileme ve Avan Projesi, tartışmalı Koruma Kurulu onayı ile yürürlüğe girdi. Mimarlar Odası Mayıs 2012'de İstanbul 5. İdare Mahkemesine projenin iptali için dava açtı. Mahkeme, "mahalle kültürünü yok ettiği, tarihsel dokuya zarar verdiği, kamu yararı olmadığı ve şehircilik ilkelerine aykırı olduğu" gerekçesiyle projeyi iptal etmişti. Bunun üzerine Fatih Belediyesi kentsel dönüşüm için Bakanlar Kurulu'ndan "Acele Kamulaştırma" izni istedi. 10 Eylül 2012 'de Bakanlar Kurulu kararı onayladı. Ancak daha sonra acele kamulaştırma kararı mahkeme tarfından bozulmuştu. Fener-Balat-Ayvansaray yenileme projesini de Çalık Grubu'na ait GAP İnşaat yürütüyordu. Bu projede ortaya çıkan acele kamulaştırma kararı, yerel yönetim ile bakanlık arasındaki uyumlu ilişkiyi gözler önüne serdi.

Yedikule Bostanları için tasarlanan 138 bin TL'lik park projesi ihalesini ise Neslihan Palaoğlu'nun ortağı olduğu Kutup Planlama Şirketi'ne verilmişti. Fatih Belediyesi Ulaşım Müdürü Ali Ulusoy ile evli olduğu anlaşılan Palaoğlu'nun 2011'deki ihaleye şirketin 2009 yılına ait firma tescil bilgileriyle katıldığı anlaşıldı. 734 Sayılı Kamu İhale Kanunu'na (KİK) göre bir müdürün eşinin, aynı belediyede bir müdürlükten ihale alamayacağı kuralı bulunuyor.

Koruma Kurulları, TOKİ ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı soruşturma kapsamında

Devam eden operasyonlarda koruma kurulları, TOKİ ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın birçok çalışanı gözaltına alındı.Yöneltilen suçlamalar arasında, imar planlarında yapılamayan değişikliklerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı görev alanına alarak Kentsel Dönüşüm Alanı veya Rezerv Yapı Alanı ilan ettirilerek yapılması; Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulları'nın rüşvet alarak tarihi yapıların bulunduğu arazileri, doğal sit alanlarını ve yeşil alanları imara açılmasına yol açmaları, imar planlarında huzurevlerini otel, eğitim alanlarını konut ve ticaret alanı olarak değiştirilmesi yer alıyor.

Zorlu Grubu'ndan Mesut Pektaş Gözaltında

Karayolları arazisi Zorlu Grubu'na geçerken İBB'yi ikna sürecinde büyük rol oynadığı öne sürülen Mesut Pektaş hükümete yakın isimlerden biri. Tayyip Erdoğan'ın belediye başkanlığı döneminde İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nde Mali İşler Birimi'nde Genel Sekreter Yardımcılığı yapan, 2005′te Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreterlik görevine getirilen Pektaş, şu anda Zorlu Holding Koordinatörlüğü görevini yürütüyor.

Pektaş'ın adı özellikle İETT arazisi ihalesinde yer almıştı. İhalenin ilk askıya çıktığı sırada İstanbul Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri olan Pektaş, bu görevindeyken Zorlu Holding ile yakın temaslarda bulunmuş ve arazinin pazarlanması görevini üstlenmişti. Arazi önce İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından  "Prestij alan" olarak belirlenip, 800 milyon dolara Dubai Şeyhi El Maktum'a satılmış, ancak hukuksal sorunlar nedeniyle satışı gerçekleşmemişti. Süreçte Dubai Şeyhi El Maktum'a satışı gerçekleşen İETT Garajı'nın bulunduğu arazi için 2007 yılında, TMMOB Şehir Plancıları Odası ve İnşaat Mühendisleri Odası tarafından İstanbul 7. İdare Mahkemesi'nde dava açıldı. Açılan davada, 19 Mayıs 2006'da onaylanan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı'nın iptali istendi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin karar düzeltme başvurusu üzerine Danıştay 6. Dairesi, belediyeyi haklı bulup, 2006 tarihinde yapılan planlara dönülmesinin yolunu açtı. Bunun üzerine Belediye, 2006'da yapılan plan notlarını aynen alarak, söz konusu araziyle ilgili yeni bir imar planı hazırladı. Bu düzenleme ile arsaya, İETT arazisi imar artışı almış, turizm, ticaret, yol ve yeşil alan olarak belirlenmişti. Turizm ve ticaret alanı olarak belirlenen kısımda yapılacak bina içerisinde, otel, iş merkezi, rezidans, ofis, alışveriş merkezi, restaurant gibi faaliyetlerin yanı sıra yönetim binaları, banka ve finans kurumları gibi ticari fonksiyonlar yer alabilecekti.

TaşYapı İnşaat'ın Kurucusu Emrullah Turanlı da Gözaltında

Emrullah Turanlı'nın adı daha önce  Mecidiyeköy'de Darüşşafaka'ya ait arazi ile inşaatlarda usulsüzlük iddialarına karışmış, bugün ise  Four Winds Residence projesi ile sık sık anılmaya başlamıştı.

Göztepe'de Meteoroloji Bölge Müdürlüğü arsasının yerine yapılan lüks 'Four Winds Residence' projesi, 45 katlı dört kuleden oluşuyor. Projenin geliştiricisisi ise Taşyapı. Mimarlar Odası'nın 2004'te mahkemeden yürütmeyi durdurma kararı almasına ve Kadıköy Belediyesi'nin mühürlemesine rağmen inşaat durmadı, şu anda bitme aşamasında. Taş Yapı Yönetim Kurulu Başkanı Emrullah Turanlı basın toplantısında "Four Winds'in en önemli özelliği, lokasyonu. Bir tarafta Adalar ve tarihi İstanbul manzarası, diğer tarafta Anadolu yakasının en güzel caddesi..." demişti.

Emrullah Turanlı'nın gözaltına alındığına ilişkin idemaaları Taşyapı inşaat bir yazılı açıklama yaparak reddetti ve Turanlı'nın bilgisine başvurulmak üzere davet edildiğini öne sürdü.

Yaşam Mimarı Ali Ağaoğlu Gözaltında

Ali Ağaoğlu 2000'lerde yıldızı parlayan inşaatçılar arasındaydı. Ancak inşa ettiği birçok proje basında imar hukuksuzlukları ile yer almıştı. Göazltına alınan isimler arasında olan Ali Ağaoğlu, Bakırköy 46 projesiyle soruşturuluyor.

Ağaoğlu'na yönelik suçlama 'Bakırköy 46' projesinde yapmak istediği usulsüz değişikliklerle ilgili Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından imar değişikliği gerçekleştirilmesi. Daha önce basında yer alan haberlere göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın, Ağaoğlu'nun Bakırköy'deki arazisi için plan tadilatı yaparak inşaat iznini 64 bin m²'den 190 bin m²'ye çıkarıldığı biliniyor.

Ali Ağaoğlu 2012'de, İstanbul Uluslararası Finans Merkezi'nin tüm alt yapı çalışmaları, hafriyat işlemleri, uygulama projelerinin yapımı, ortak alanlardaki ulaşım yolları, kapalı otoparklar, teknik mahaller, metro istasyonu ve peyzaj işlerinin yaptırılması için açılan İstanbul Uluslararası Finans Merkezi Özel Proje ve Rekreasyon Alanı ihalesini 1 milyar 460 milyon TL ile kazanmıştı.

KAYNAK: Arkitera