İstanbul Avrupa Yakası’nda yer alan Sarıyer, toplam 26 mahalle ve 8 köyden oluşuyor. Güneyde Beşiktaş, güneybatıda Kağıthane, batıda Eyüp, doğuda İstanbul Boğazı, kuzeyde ise Karadeniz ile komşu olan Sarıyer’in bir kısmını lüks villalar oluştururken bir kısmını ise gecekondular oluşturuyor. 

400 bin nüfusun 200 bini gecekonduda yaşıyor

Sarıyer Belediyesi’nden alınan bilgiye göre Sarıyer’de 400 bin nüfusun 200 bini gecekondularda yaşıyor. Sarıyer Belediye Başkanı Şükrü Genç yerinde dönüşümden yana olduklarını söylüyor. Genç, “İnsanların yaşadıkları yerden şehir dışına gönderilmesine karşıyız. Yerinde dönüşüm yapılırsa, herkes yine kendi mahallesinde yapılacak yeni evlere geçer” diyor. 

Mülkiyetin yüzde 60’ı devletin

Sarıyer gecekondu mahallelerinde değişik kurumların mülkiyeti söz konusu. Gecekondu mahallelerinde mülkiyetin yüzde 60’ı büyük şehir belediyesine, yüzde 20’si ise hazineye ait. Yine Vakıflar ve Milli Emlak’ın arazileri ile hisseli araziler de bulunuyor. Devletin arazisinin söz konusu olduğu için bölgede dönüşümün çok kolay olmayacağı öngörülüyor.

Çalışmalar henüz başlamadı

Sarıyer’de kentsel dönüşüm kapsamında Derbent, Fatih Sultan Mehmet Mahallesi(Armutlu) ve Pınar mahalleri yeniden dönüşecek. Dönüşümün yerinde yapılması planlanan Sarıyer’de henüz bu kapsamda yapılan bir çalışma bulunmuyor.

Dileyen taşınmazının bedelini alabilecek

Sarıyer kentsel dönüşüm mahallelerinden biri de Fatih Sultan Mehmet Mahallesi. Toplam 140 hektarlık alanı kapsayan bölgede yerinde dönüşüm uygulanacak. Hiçbir hak  sahibinin proje alanı dışına gönderilmeyeceği dönüşümde talep geldiği takdirde taşınmazın bedeli hesaplanıp hak sahiplerine ödenecek. Ödeme takviminin 120 ay olarak belirlendiği projede fizibilite sonucu çıkacak maliyetler üzerinde borçlandırma yapılacak ve mesken amaçlı kullanılan her bağımsız birim karışlığında hak sahiplerine bağımsız birim verilecek. 

Derbent’te 28 hektar alan yenilenecek

Bin 650 hak sahibinin bulunduğu Sarıyer Derbent Mahallesi’nde kentsel dönüşüm dahilinde 28 hektarlık alan yeniden dönüşecek. 4 konut alanının oluşturulacağı projenin yüzde 68’ini konut, yüzde 13’ünü yeşil alan, yüzde 3’ünü dini tesis alanı ve yüzde 3’ünü ise okul alanı oluşturacak. 

Süreç bu şekilde işleyecek

Sarıyer’de dönüşümün  “Uzlaşma”, “Paylaşma” ve “Yerinde dönüşüm” formülü ile yapılması planlanıyor. Şimdi gelin Sarıyer kentsel dönüşüm projesinin formülünü madde madde inceleyelim…

• Gecekondu ve ruhsatsız yapıların dönüşümü için öncelikle mülkiyet sorunun çözülmesi

• Hak sahiplerinin ve yapı sahiplerinin tespiti

• Hak sahipleri ile anlaşma yapılması

• Anlaşma ile boşaltılan yapıların maliklerine veya malik olmasalar bile kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak bu yapılarda ikamet edenlere veya bu yapılarda iş yeri bulunanlara geçici konut veya iş yeri tahsisi ya da kira yardımı yapılması

• Alandaki taşınmazların, üzerindeki deprem güvenli olmayan bütün yapıların da dahil olmak üzere eklentileri ile birlikte değer tespiti işlemleri ve dönüşüm ile oluşacak taşınmazların değerlemelerinin yapılması veya yaptırılması

• Her tür harita, imar planı, tasarım projesi, arazi ve arsa düzenleme işlemleri ile toplulaştırma çalışmalarının yapılması 

• Kamulaştırmaya ilişkin tüm iş ve işlemler

• Alan içindeki yapıların boşaltılması ve yıktırma işlemlerinin yapılması

• Alan içerisinde bulunan taşınmazları satın alma, ön alım hakkını kullanma, bağımsız bölümlerde dahil olmak üzere taşınmazları trampa etme

• Taşınmaz mülkiyetini veya imar haklarını aynı bölge içerisinde başka bir alana aktarma

• Kamu ve özel sektör iş birliğine dayanan usuller uygulama, kat veya hasılat karşılığı usulleri de dâhil olmak üzere inşaat yapma veya yaptırma arsa paylarını belirleme,  

• Paylaştırma, payları ayırma veya birleştirme

• Yatay ve dikey mülkiyeti esas alacak biçimde birden çok imar adası ve imar parseli üzerinde toplu yapı yönetim planını yapma, tapuya tescil ettirme

• Yürürlükteki medeni kanunu uyarınca sınırlı ayni hak kurmayı içeren hükümlerin 6306 sayılı yasaya işlenmesi ve yerinde dönüşüm ile yaşayanların mağdur edilmemesi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile birlikte protokol hazırlığı yapılmış ve ortak çalışma bakanlıkla beraber devam ediyor.