HASEN uzmanları ve basın mensuplarının hazır bulunduğu toplantıda Enerji Borsası’nın önemi, geleceği, Güney Gaz Koridoru’nun Enerji Borsası ile entegrasyonu ve bölgeye olan siyasi ve ekonomik katkıları ele alındı.

Basın toplantısının moderatörlüğünü üstlenen HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Başkanı Prof. Dr. Bülent Aras, “Enerji borsası yeni bir olgu değil. Türkiye enerji üreten değil tüketen bir ülke. Enerjiyi dışarıdan sağlayan bir ülke. Son birkaç yılda enerji sektöründe Türkiye’de önemli gelişmeler yaşandı. Hazar Strateji Enstitüsü de bu konuya katkı sağlamak için elinizdeki çalışmayı gerçekleştirdi. Türkiye’nin bir enerji hub’ı olmasında Enerji Borsası Türkiye’nin altyapısının hazırlanması için önemli bir adım. Mevcut koşullar Türkiye’yi bu adımı atmaya zorluyor. Fiziksel olarak Türkiye’nin bu kaynaklara erişimi ve bölgedeki değişim önemli bir fırsat sunuyor.” dedi.

“Türkiye’nin elektrik üretiminin %43’ü doğal gazdan sağlanıyor”

Toplantıda konuşan Doç. Dr. Fatih Macit, kurulacak Enerji Borsası’nın rolünü anlattı. Enerji Borsası’nın öncelikle yatırımların önünü açmasına ve Türkiye’nin enerji koridoru olma rolüne yardımcı olacağına değinen Macit şu ifadeleri kullandı.

 “Türkiye ekonomisi hızlı bir büyüme yaşadı. Bu enerji talebinde önemli bir artışı da beraberinde getirdi. Türkiye’nin enerji tüketimi yüzde 60 artış gösterdi ve Türkiye enerjinin büyük kısmını ithal ediyor. Türkiye’nin elektrik üretiminin %43’ü gazdan sağlanıyor ve doğal gazı ithal ediyor. Türkiye’nin bu dengesizliği giderebilmesi için nükleer ve diğer yerel enerji kaynaklarının geliştirilmesine büyük ihtiyacı var. Yatırımların önündeki en büyük engel ise belirsizlik. İlk etapta elektrik sözleşmeleri işlem görecek. Borsalar bilindiği gibi tüm satıcı ve alıcıların buluştuğu bir yerdir. Bu ortamda likidite artacak, piyasada alıcı ve satıcı sayısı artacak. Kamu elindeki gücün tamamını elinden çıkarmadan piyasada düzenleyici olarak yer almaya devam edecek. Borsa ile üretici önündeki belirsizlik giderilerek geleceğe ilişkin fiyat belirsizliği kalkacak ve piyasada şeffaflık sağlanacak. İleride EPİAŞ da elektrikten sonra gaz ve petrolde işlem görecek.”

TAP ve TANAP projeleri

Macit, Türkiye’nin enerji köprüsü olma hedefinin TAP ve TANAP projeleri ile somut hale geldiğini şu sözlerle ifade etti. “Türkiye’nin doğusunda dünyanın doğal gaz rezervlerinin üçte ikisi var. Batısında ise dünyanın en büyük doğal gaz tüketicisi var. Türkiye bunun tam ortasında. Türkiye’nin tüketici ve üretici coğrafyalar arasında enerji köprüsü olma hedefi ve rolü ilk defa bugün Güney Gaz Koridoru, TAP, TANAP ile somut hale geldi. Ciddi anlamda bir borsa olabilmesi için tedarik çeşitliliğinin sağlanması gerekiyor. Irak ve İsrail gazı TANAP ve Türkiye üzerinden Avrupa’ya ulaştırılabilir.  Türkmenistan ve İran gibi önemli üretici ülkelerde gazını buradan geçirebilir. Türkiye Avrupa’nın enerji talebini karşılayan önemli bir ülke olabilir. Hesaplarımıza göre Türkiye rahatlıkla Avrupa’nın 100 bcm gaz ihtiyacını karşılayabilir. Türkiye aynı zamanda bu gazın fiyatlandığı bir ülkede olabilir. Türkiye’nin fiyatlama yapabilmesi için illa üretici olması gerekmiyor.

Doğalgaz fiyatları 500 dolar seviyesinden yarı yarıya düşebilir

Kuzey Irak ile yaşanan gelişmelere değinen Dr. Cemil Ertem ise Hazar gazının TANAP ve TAP ile tüketici piyasalara ulaşmasının ve yaşanan entegrasyonun önemine şu sözlerle değindi.

“ Enerji fiyatlarının belirlendiği en önemli merkez Ceyhan olacak. Türkiye attığı adımlarla spekülatif ve derinliği olmayan fiyatlamaların ortadan kaldırıp, daha gerçekçi bir fiyatlama yapılabilmesine önemli katkı sağlayacak. Hazar ve Kuzey Irak kaynaklarının Türkiye üzerinden ticarileşmesi çok önemli. İki ülke arasındaki yumuşama sonucu İran gazı da devreye girecek. Ekonomik olarak Güney Gaz Koridoru’ndan başka çıkışı yok. Bu tüm bölge için barışa ve entegrasyona katkı sağlayacak önemli bir gelişme. Bu sayede doğalgaz fiyatlarının 500 dolar seviyesinden yarı yarıya düşebileceğini öngörebiliriz. Bu da Türkiye’nin enerji maliyetlerinde %20-25 azalma sağlar. Bu sayede önemli bir bölgesel entegrasyonun önü açılacak.”

KAYNAK: HASEN