ÖZET

Bu bildiride, pompa sistemlerinde komple sistem analizi yöntemiyle enerji verimliliği elde edilmesi ve uygulama detayları örnek bir analiz ve sonuçlarıyla açıklanmıştır.

GİRİŞ

Büyük sistemlerde pompa karmaşık bir ekipmandır. Enerji veriminin iyileştirilmesi birçok küçük detay ile elde edilebilir. Fakat odak noktası daima tüm sistemin analizi üzerine olmalıdır. Bu yeni projelerin yanında mevcut tesisler için de geçerli bir kuraldır. Hem mevcut işletme koşullarında, hem de gelecekteki ihtiyaçlar göz önüne alınarak pompa yük profilinin titizlikle irdelenmesi gerekmektedir. Amaç bugün ve gelecekteki tasarruf potansiyelini belirlemek ve akabinde bunu kapsamlı sistem yaklaşımı ile gerçekleştirebilmektir. “SES – Sistem Verimlilik Servisi” bunu yapmak üzere yola çıktı. 

SİSTEM ANALİZİ

Bir pompanın verimliliğinden bahsediyorsak onu tek başına incelemek ve bireysel olarak daha verimli hale getirmeye çalışmak ciddi bir kayıptır. Pompa içinde bulunduğu sistem ile bir bütün halinde ele alındığında ancak verimlilikten bahsedilebilir. Bunun için tüm sistem bileşenlerinin detaylı incelenmesi ölçümlenmesi ve birlikte yorumlanması gerekmektedir. 

Sistem analizi yaklaşımı birkaç adımdan oluşmaktadır; 

Genel durum tayini 

Değişik parametrelerin belli sürelerle ölçülmesi

İyileştirme seçeneklerinin ve maliyetlerinin belirlenmesi

Tüm bunlar neticesinde geri ödeme süreleri de dikkate alınarak seçenekler arasında en uygun olanın uygulamasına geçilebilir. 

POMPA SİSTEMİNİN OPTİMİZASYONU

Ölçme sırasında elde edilen veriler detaylı bir incelemeye tabi tutulur. Bu mühendislere pompanın ve sistemin gerçek ihtiyaçları ve işletme şartları hakkında kapsamlı bir bilgi verir. Neticede bu bilgiler işığında enerji tüketimini düşürecek, aynı zamanda da sistem kullanılabilirliğini artıracak önlemler ortaya konulabilir. 

ÖRNEK UYGULAMA VE SONUÇLARI

Türkiye’de bir enerji santralında yapılan “SES” hizmeti üç adet yüksek basınçlı kazan besi pompalarına uygulanmıştır. Pompaların her biri 4 MW yüksek gerilm motor ile sürülmekte. İki hafta süresince ölçümler yapılmış ve sonuçlar bir rapor halinde sunulmuştur. Buna göre iki alternatifli çözüm önerilmiştir. Birincisi sadece pompayı yenisiyle değiştirip mevcut hidrolik kaplin ve motorun korunmas, ikincisi ise komle pompa ve motorun yenilenmesi ve frekans değiştirici ile işletilmesi. 

Sadece pompa değişimi ile sağlanacak enerji tasarrufu 3593 MW/yıl (%15) iken tüm sistemin değişimi ile elde edilebilecek tasarruf 4713 MW/yıla (%20) ulaşacaktır.

SONUÇ

“Sistem verimlilik servisi” pompaların enerji maliyetlerini düşürmek ve faydalı ömürlerini artırmak üzere komple sistem analizi yöntemiyle maksimum faydaya ulaşılabileceğini göstermiştir. Bu sayede minimum geri ödeme süreleriyle maksimum enerji tasarrufu hedeflenmektedir.

ÖZGEÇMİŞ

Arzu KULİL

1968 yılı Rize doğumludur. 1991 yılında İTÜ İnşaat Fakültesi Çevre Mühendisliği bölümünü bitirmiştir. 1991-92 yılları arasında İngiltere’de dil eğitimini tamamladıktan sonra Çevre Mühendisi olarak özel sektörde çalışmaya başlamıştır. 1998 yılında KSB Pompa Armatür Sanayi ve Ticaret AŞ. firmasında Satış Mühendisi olarak çalışmaya başlamıştır. Satış mühendisi olarak, Atıksu ve Endistri segmentlerinde uzun yıllar görev yapmış, bunun yanında da pompa işletme problemlerinin çözümü konusunda servis departmanına destek olmuştur. Pompalarla ilgili değişik konularda kullanıcılara yönelik teknik eğitimler vermekte olup, enerji yöneticiliği eğitimleri de dahil değişik kurumlarda eğitmenlik yapmaktadır. Halen KSB A.Ş.’de Eğitim Müdürü görevini sürdürmektedir.

*** Bu bildiri, 30.05.2013 – 01.06.2013 tarihleri arasında Sakarya Üniversitesi’nde düzenlenen VI. Bakım Teknolojileri Kongresi ve Sergisi’nde sunulmuştur. ***