Kaynak makinelerinin periyodik bakımlarının yapılması hem istenilen performansın elde edilmesi hem de verimliliğin arttırılması için en kritik faktörlerin başında geliyor. Kaynak makinelerinin periyodik bakımı en büyük proje ve işletmelerde dahi çoğu zaman göz ardı edilerek ertelenebiliyor. Periyodik bakımı yapılmayan bir kaynak makinesinin düzgün kaynak performansı göstermeye devam etmesi, makinenin bakıma ihtiyacı olmadığı anlamına gelmiyor. Aksine kaynak sırasında yaşanan sorunlar veya makinenin çalışmaması durumunda yapılan bakımlar kaynak makinelerinin ömürlerini ciddi oranda düşürüyor. Bakımı yapılmayan kaynak makineleri sıçrantı, ark kararsızlığı, ani parametre dalgalanmaları gibi kaynak problemlerine ve makinenin tamamen kullanılamaz hale gelmesine neden olabiliyor. Yaşanan bu sorunlar kaynakçının can güvenliğinin tehlikeye girmesinin de en birincil nedeni olarak karşımıza çıkıyor.

Kaynak sektörünün lider kuruluşları arasında yer alan Lincoln Electric Türkiye, birçok alanda yaptığı bilgilendirmeleri kaynak makinesi bakımına yönelik ipuçlarını paylaşarak sürdürüyor. Lincoln Electric Türkiye uzmanları, kaynak makinelerinin bakımının periyodik olarak ve ilgili teknik yönergeler doğrultusunda yapılmasını tavsiye ediyor. Ayrıca kaynaklı imalatlara ilişkin belirlenen standartlar, zaman zaman çeşitli bakım ve kalibrasyon ayarlarının zorunlu olarak yapılmasını talep edebiliyor.

Kaynak makinelerinin tasarımları ve parçaları (bileşenleri) imalatçıya göre değişkenlik gösteriyor. Bu nedenle; bakım adımlarının yer aldığı detaylı bir kontrol listesi hazırlanması ve periyodik bakım işlemlerinin bu yönergelerde belirtilen süre aralıklarında ve teknik şartlarda gerçekleştirilmesi gerekiyor. Ayrıca periyodik bakımların; olası arızaların yorumlanması, işlemlerin gerçekleştirilmesi ve tüm bu sürecin emniyetli olarak tamamlanması için alanında yetkin personeller tarafından yapılması kritik önem taşıyor.

Kaynak Makinelerinin Bakımı İçin Neler Yapılmalı?

Kaynak makinelerinin bakımı; günlük bakım, 2-4 haftalık bakım, 4-6 aylık bakım ve 1 yıllık bakım olarak çeşitlendiriliyor.

Günlük bakımda kaynak makinelerinde elektrik kaçağı kontrolleri gerçekleştirilirken, makinelerin içleri açılmadan genel toz, yağ ve kir temizliklerinin hava tutularak ve gerekli ise silinerek yapılması gerekir. Devamında mevcut cihazda varsa kontak meme, gaz dağıtıcı ve nozul temizliği ile soğutma fanının gözle muayenesi gerçekleştirilir. 2-4 haftalık periyodik bakımlarda pense, şase veya torç bağlantılarının temizlenmesi olası iletkenlik problemlerinin önüne geçilmesini sağlar. Bu bakımlarda sırasıyla gösterge ve ikaz lambaları kontrol edilmeli ve cihazdaki tel sürme ünitelerinin, sürme makaraların ve spiralin temizliği yapılmalıdır. Makine üzerindeki ikaz etiketlerinin, güvenlik ve kaynak talimatları hasar görmüş ise yenilenmeli ve pens-ampermetre ile makine göstergelerinin doğru akım ve voltaj değerlerini gösterip göstermediğinin kontrolü ve gaz kaçağı kontrollerinin yapılması gerekir. 4-6 aylık bakım söz konusu olduğunda ise elektrik ve elektronik sistemlerin kontrolleri sağlanmalıdır. Beraberinde makinelerin kapakları açılarak kuru hava ile makine tozdan arındırılmalı ve makinelerinin kalibrasyonlarının üçüncü kuruluşlar tarafından yapılması, sigorta ve sargıların temizlenerek kontrol edilmesi, fan ve soğutma ünitesinin kontrolleri sağlanmalıdır.

Kopan, deformasyona uğrayan kabloların kontrol edilerek, hasarlı olanların yenisi ile değiştirilmesi gerekir ve mevcut ise su soğutma ünitesinin kontrolleri, gerekli ise soğutma sıvısı ilavesi yapılmalıdır. Kalibrasyon süresi projenin hassaslığına göre ve takip edilen standartlara göre 1-2 haftaya kadar düşebilirken, bakım aralığı makine modeline göre değişkenlik gösterebiliyor. Son olarak 1 yıllık bakımda cihazın topraklama devamlılığı ve izolasyon kontrolleri yetkili servis kontrolünde gerçekleştirilmelidir.

Özellikle yeni nesil makinelerde yapılan bakımlar makinenin kullanım süresini çok ciddi oranda arttırırken, işletmelerin tamir maliyetlerinde de büyük oranda tasarruf etmelerini sağlıyor.