Kuzey Ormanları Savunması olarak,  3.havalimanı projesine yönelik bugüne kadar gerçekleştirdiğimiz itirazlarımızda, açıklamalarımızda ve 3. havalimanı ile ilgili hazırladığımız  raporumuzda altını çizdiğimiz üzere bu projenin bir ulaşım projesi olmadığını; projenin ÇED raporlarında da sirkatin söylendiği üzere, Kuzey Ormanları’nı betonlaştıracak bir emlak-inşaat projesi olduğunu sürekli dile getirdik, getirmekteyiz. 3. havalimanı projesine tahsis edilen devasa arazi ve ayrıca başta Konsorsiyum üyeleri olmak üzere yetkililerin bölgeye yönelik açıkladıkları projeler bunun baş kanıtı. Nitekim, “Airport City” projesi adı altında 3. havalimanı projesi 14-17 Mart tarihlerinde Cannes’da düzenlenecek olan dünya emlak fuarı MIPIM 2017’de görücüye çıkartılacak.

Küresel sermaye ve emlak / inşaat şirketleri ile kapalı kapılar ardında İstanbul’un akciğerleri Kuzey Ormanları’na talan projeleri kotarılırken, bu ülkenin vatandaşları kentin ve çocuklarının geleceğini ilgilendiren kararlardan bihaberler. Ülke vatandaşları olarak başta 3. havalimanı projesi olmak üzere yaşam düşmanı projelerin içeriklerinden de lokasyonlarından da bir çok kez haberimiz dahi olmuyor; ama çok-yıldızlı mimarlar(!) ile kendi ülkelerinde böyle bir çevre / doğa katliamı ve yaşam hakları ihlal projelerini kolay kolay gerçekleştiremeyen küresel aktörler, Kuzey Ormanları’na proje üzeri proje hazırladıklarından tüm detaylara vakıflar!

Bu şirketlerden bir tanesi de aşağıda başvuru hikayesini okuyacağınız Hollandalı bir inşaat / emlak şirketi. İsmini ve hangi projeyi üstlenmek istediğini bilmediğimiz bu şirket projesine kredi almak ve sigortalatmak üzere köklü kredi kurumu Atradius Dutch State Business’a (ADSB) 2016 yılı içerisinde başvuruyor. ADSB ise geçtiğimiz Ekim ayında KOS ile 3. havalimanı projesi hakkında irtibata geçti. ADSB yetkilileriyle İstanbul’da  gerçekleştirdiğimiz toplantıda projenin bölge ekosistemi üzerinde bırakacağı kalıcı hasarları, projede yaşanan iş cinayetlerini, projenin kır ve kente etkisini ve projenin şeffaf bir şekilde ilerlemediği dahil olmak üzere bir dizi itirazımızı dile getirerek İstanbul’un katli demek olacak 3. havalimanının yapılmamasından başka bir yol olmadığını belirttik. Geçtiğimiz ay içinde de bizleri sevindiren haberi aldık: şirket muhtemelen kredi desteği reddi sonucunda projeden çekildiğini duyurdu. ADSB, etik gereği bu şirketin adını, projenin niteliğini ve lokasyonunu KOS ile paylaşmadı.

Bizleri memnun eden bu gelişmeyi kamuoyuna sunarken ADSB ile KOS arasında irtibatı kuran Hollandalı STK Both ENDS’in 6 Şubat 2017 tarihinde süreç hakkında bilgileri de içeren konuyla ilgili basın açıklamasını aşağıda paylaşıyoruz.

İstanbul’un tartışmalı yeni havalimanı için Hollanda kamu desteği yok

Türkiye, İstanbul’un dış çeperine, Kuzey Ormanları’na, şehrin üçüncü ve dünyanın en büyük havalimanını inşa ediyor. Yerel topluluklar ve STKlar çevreyi yok eden ve temel insan haklarını ve yerel toplulukların haklarını ihlal eden projeye şiddetle karşı çıkıyorlar.

27 Ocak’ta, Hollanda export kredi ajansı Atradius Dutch State Business (ADSB), Hollandalı bir şirketinin bu tartışmalı mega proje için yaptığı ihracat kredisi desteği başvurusunu geri çektiğini açıkladı.

Sivil toplum kuruluşu Kuzey Ormanları Savunması’nın (KOS) desteklediği yerel topluluklar ve Hollandalı destekçi örgütleri XminY ve Both ENDS bu gelişmeden memnunlar. Örgütler, şirketin projeden çekilmesinin bu mega altyapı projesi ile ilgili halkın kaygılarına kulak verilmesini sağlayacağını umuyorlar.

Toplumsal ve çevresel tehlikeler

2016 yılının Ağustos ayında, Hollanda hükümeti adına çalışan Atradius DSB, web sitesinde İstanbul’un yeni havalimanı projesiyle ilgili bir ihracat kredisi desteği başvurusunu değerlendirdiğini duyurdu. Bu proje potansiyel olarak yüksek toplumsal ve çevresel risklere sahip bir proje olarak sınıflandırılmıştı. Both ENDS’in bu bilgiyi KOS ile paylaşmasının ardından, KOS, 2016 yılının Ekim ayında İstanbul’u ziyaret eden Atradius DSB temsilcileri ile görüşerek, proje ile ilgili kaygılarını bildirdi.

İlk adım

“İstanbul’un doğal çevresinin korunması için çalışan bir hareket olarak bu haberi memnuniyetle karşıladık,” diyor KOS. “Bu proje hakkında 2015 yılının Mart ayında hazırladığımız raporda, İstanbul’un Kuzey Ormanları’nın yok edilmesinin korkunç etkileri olacağı sonucuna varmıştık. Su havzaları, göller, nehirler, kuş göç yolları, ormanlar ve İstanbul’da ve çevresinde yaşayan insanlar etkilenecek. Bölge halkı zorla tahliye ve yerinden edilme tehdidi ile karşı karşıya. Başvurunun geri çekilmesi olumlu bir ilk adım, ancak biz havalimanı projesine karşı mücadelemizi sürdüreceğiz.”

Ölümcül kazalar ve mali riskler

KOS’un işaret ettiği bir diğer kritik mesele ise güvenlik tedbirlerinin eksikliği. Çoğu kamyon sürücüsü olmak üzere projede bugüne kadar neredeyse 100 emekçi iş kazası sonucu öldü. Binlerce kamyon, gece gündüz, proje alanında kum, çimento ve moloz getirip götürüyor. KOS ayrıca uçuş güvenilirliği ve elverişliliği (meteorolojik koşullar, göçmen kuşlar ve toprak yapısından kaynaklı) ve projenin mali riskleri açısından son derece ciddi sorunlara işaret ediyor. Türkiye’nin hem genel, hem de havalimanı projesi özelinde mali istikrar değerlendirmesini de yapan KOS Raporu, havalimanının kısa vadede önemli bir gelir getirme ihtimalinin çok düşük olduğunu öne sürüyor.

Başka şirketler de çekilebilir

Both ENDS’den Niels Hazekamp şöyle diyor: “Ne Hollanda şirketinin kimliği ne de başvurunun geri çekilme sebebi açıklanmadı ama KOS’un kaygılarını ADSB ile paylaşma yolunda gösterdiği çabaların, Hollandalı ihracatçıların havalimanı projesi konusundaki dahiliyetlerini yeniden gözden geçirmelerini sağlayacağını düşünüyoruz. Umuyoruz ki ihracat kredisi sigortası için yapılan bu başvurunun geri çekilmesi diğer şirketleri de projedeki rollerini yeniden değerlendirmeye iter.”

Kaynak: İnşaat & Yatırım