Türkiye Tasarım Haftası basın toplantısı, T.C. Ekonomi Bakanı Sayın Nihat Zeybekçi ve TİM Başkanı Sayın Mehmet Büyükekşi katılımıyla İstanbul Dış Ticaret Kompleksi’nde yapıldı. 18-23 Ekim 2016 tarihleri arasında, Ekonomi Bakanlığı ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) işbirliğinde bu sene ilk defa gerçekleştirilecek olan “Türkiye Tasarım Haftası” süresince endüstriyel tasarım, moda tasarımı ve görsel iletişim tasarımı alanlarına yönelik olarak dünyaca ünlü tasarımcılar, üniversiteler, tasarım okulları, sanayici v e akademisyenlerin katılımıyla paneller, konferanslar ve workshoplar düzenlenecek. Bahse konu organizasyon; yıl içinde düzenlenen tasarım yarışmalarının finalistlerinin ürün ve projelerinin sergi ve defileleri, dünyanın prestijli tasarım yarışmalarında ödül kazanan Türk tasarımları ile tasarım merkezleri ve tasarım ofislerinin ulusal/uluslararası proje sergileri ile zenginleştirilecek. Tasarıma yönelik faaliyet gösteren tüm paydaşları tek çatı altında toplayacak olan etkinlik; Design Turkey Ödül Töreni ve Sergisini de kapsayarak bütünleyici bir tasarım ekosistemi oluşturacak.

 Düzenlenen basın toplantısında; Design Turkey 2016’ya başvuru sürecinin başladığı duyurulurken, son başvuru tarihi de 31 Ağustos olarak açıklandı.  Ödül başvuru kategorileri; ambalaj, aydınlatma, elektronik ürünler, ev cihazları, ev ve ofis gereçleri ve aksesuarları, kamusal ve ticari ürünler, mobilya, spor, hobi, oyun ve kişisel ürünler, ulaşım ve taşıma araçları, yapı gereçleri, yatırım ürünleri ve tıbbi gereçler şeklinde 13 sektör olarak sıralandı.  Design Turkey için başvurusu gerçekleştirilecek ürünlerin 1 Ocak 2014 - 30 Haziran 2016 tarihleri arasında endüstriyel yöntemlerle üretilmiş ve piyasaya sürülmüş olması; ayrıca tasarımcısı, üreticisi veya marka sahibinin Türkiye vatandaşı olması gerekiyor.  “Design Turkey Endüstriyel Tasarım Ödülleri” kapsamında, gelecekte endüstriye yön gösterecek yaratıcı fikirleri desteklemek amacıyla, üretim için programa alınmamış tasarım projelerinin değerlendirildiği  “Kavramsal Tasarım Ödülleri” kategorisi de yer alıyor. Bu yıl endüstriyel tasarım içerikli birlik yarışmalarında ilk üçe giren finalistler, Design Turkey kavramsal tasarım kategorisine doğrudan ve ücretsiz olarak başvurmuş sayılacak.

Ön elemeyi geçen ürünler, her yıl olduğu gibi bu yıl da 30’u aşkın tasarım otoritesinin yer aldığı uluslararası bir jüri tarafından “İyi Tasarım Ödülü”, “Üstün Tasarım Ödülü” ve “Kavramsal Tasarım Ödülü” olmak üzere 3 kategoride ve sektörel bazda değerlendirilecek. Ürünler; getirdikleri yenilik, sundukları farklılık, kullanıcının ihtiyacına cevap verebilme özellikleri, işlevsellikleri ve taşıdıkları estetik değerler gibi ölçütlerle değerlendirilecek. Türkiye’nin tasarımla markalaşmasına önemli katkılar sağlaması hedeflenen yarışmada ödül alan tasarımlar; iyi tasarımın taşıması gereken nitelikler konusunda sanayiciyi yönlendirecek, ayrıca ürün geliştirme sürecinde doğru tasarım stratejilerinin belirlenmesinde yol gösterici olacak. Kazanan tasarımlar, sergi ve yayınlar aracılığıyla hem ulusal hem de uluslararası platformlarda tanıtılacak.

 Tim Başkanı Sn. Mehmet Büyükekşi, basın toplantısında :  “Bugün burada Türkiye tasarım haftasının duyurusunu yapmak için bir aradayız. Rekabetin çok yoğun bir şekilde yaşandığı bir ortam var. Bugün artık sadece kaliteli mal üretip pazara sürmek başarı elde etmek için tek başına yeterli değil. İhracatın kalıcı ve sürdürülebilir olması için yüksek katma değerli üretim olmazsa olmaz. 2023 hedeflerinde dünya markaları yaratmak istiyoruz hedefimiz 10 uluslararası marka yaratmak.  Son 6 yılda 250’ye yakın AR-GE merkezi açıldı. 500 AR-GE merkezi hedefi koyduk. Biz inanıyoruz ki özellikle birçok sektörde yeni AR-GE merkezi açmak için bu konuda çalışmalar daha da önem kazanacak. Yaptığımız çalışmalarla hem firmalarımıza hem gelecek nesillerimize inovasyon tutkusunu yerleştirmek istiyoruz. Tasarım meşalesini ülkemizde yakmak istiyoruz.” dedi ve sözlerine şöyle devam etti: “ Özellikle bugün tanıtımını yapacağımız Türkiye Tasarım Haftası’nı ihracatımızın gelişimi açısından son derece önemli görüyoruz. Etkinlikte 3 tane önemli konu var: Endüstriyel tasarım, moda tasarımı ve görsel iletişim. Lütfi Kırdar’da gerçekleşecek Tasarım Haftası’nda bu 3 konuyu yoğun bir şekilde işleyeceğiz. Öğrenciler, iş adamları, sanayicilerin de aralarında olduğu on binlerce katılımın olmasını hedefliyoruz. Bu etkinlik sayesinde katma değerli yüksek ürün geliştirilmesini, tasarımın yaygınlaştırılmasını ve özendirilmesini hedefliyoruz. Bu etkinlik sayesinde tasarımı 1 gün değil, 1 yıl boyunca konuşulan bir hale getirmek istiyoruz.

Etkinliğin Türkiye’nin yaratıcılıkla markalaşmasına katkı sağlamasını hedefliyoruz. İhracatçı ve sanayi tasarıma para vermeye başlarsa, tasarım da gençler arasından tercih edilen bir meslek haline gelir. Hedef kitlemiz sanayicilerimiz,  üniversiteler, akademisyenler, öğrenciler, devlet, bürokrasi, siyasetçiler, bu tasarım konusuna gereken önemi vermesi. Tasarım Haftası kapsamında 3 gün boyunca konferanslar, paneller, workshoplar olacak. Turquality firmaları ve Design Turkey sergileri olacak. İhracatçı birliklerimiz tarafından düzenlenen farklı tasarım yarışmaları da burada yer bulacak. 22 tane yarışma düzenleniyor. İçlerinden birer Türkiye birincisi seçeceğiz.  Her yıl düzenlenen bir de İstanbul Design Week var , bu yıl onu da Türkiye Tasarım haftası şemsiyesinin altına alacağız. Design Turkey için özel bir sergileme alanı oluşturulacak.  California’dan Barcelona School of Design’a kadar en iyi tasarım okullarını davet edeceğiz. 10 tane okul belirledik. Türkiye’de tasarım merkezleri bizlerle olacak.”

Tim Başkanı Sn. Mehmet Büyükekşi, konuşmasının sonunda  “Türkiye Tasarım Haftası’nda amacımız çağdaş sanatı sergileyip, insanların beğenisine sunup sadece beğeniyle kalacak bir şey yapmak değil. Tasarlanan ürünlerin ister moda ister endüstriyel tasarım olsun, sanayiyle birleşip hayata geçmelerini istiyoruz. Katma değerli ürün satışını arttırmak, ülkemize rekabetçi üstünlük kazandırmak, tasarımın farkındalığını arttırmak ve Türk tasarımını markalaştırmak istiyoruz.” dedi.  Mehmet Büyükekşi’den sonra sözü devralan Ak Parti Grup Başkanvekili  Dr. Mehmet Muş da Türkiye ekonomisinin özellikle 15 yılda gelmiş olduğu nokta ve bundan sonraki hedeflere ulaşma noktasında bu tip organizasyonların çok önemli olduğunu belirtti.

Sn.Mehmet Muş’tan sonra sözü alan T.C. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, “Bugün 150 milyar dolar  ihracatımız var ama son 6 seneden beri buralarda dolanıyoruz, bunu aşamıyoruz, bu tıkandığımızın resmidir. İhraç ettiğimiz ürünlerde kilogram başını en fazla 1.9 ‘a kadar zorlayabiliriz. 2023 hedefte 500 milyar dolar ihracat var. Şu anki mevcut halimizle bu imkansız. 300’lü rakamları görebiliriz ama 500 diyeceksek Türkiye farklılaşmak zorunda, Türkiye fasoncu anlayış olarak büyük başarı sağladı. Türkiye’nin ihracatı 150 milyar dolara geldi, bu inanılmaz bir başarı.  Patenti, tasarımı, sunumu,tanıtımı, bilgisi, teknolojisi,  dağıtım kanalları, mağaza gibi alanlara kendilerinin sahip olduğu bir Türkiye düşünürseniz işte o zaman 500 milyar dolar çocuk oyuncağı olur. Bir yerden başlamak  lazım” dedi ve sözlerine şöyle devam etti: “Bakınız günümüzde en çok bilinen ve kullanılan markalardan biri olan Apple Kaliforniya’da tasarlanıyor ve Çin’de üretiliyor. Telefonlarınıza veya bilgisayarlarınıza bir bakın ne yazıyor… “Designed by Apple in California, made in China”  yani “Kaliforniya’da tasarlanmış, Çin’de üretilmiştir”. Tamam, bunu hepimiz biliyoruz ama bu üründen elde edilen katma değerin ne kadarı Çin’de kalıyor? Ne kadarı Amerika’ya gidiyor? Çok yakın zamanda yapılan bir araştırmaya göre katma değerin sadece %2,1’i montajın yapıldığı ülkede kalırken, %48,8’i ise tasarımın yapıldığı ve markanın çıktığı ülkeye gidiyor.

2015 yılı Aralık ayında yayımlanan Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı (WIPO) verilerine göre marka başvuru sayısında dünyada 6. sırada bulunuyoruz. Avrupa’da ise tam 5 senedir 1. sıradayız.Ayrıca, yine 2010-2016 yılları arasında verilen dünya tasarım ödülleri sayısına göre ödül alan tasarımlar bakımından ABD’nin ardından ikinciyiz (Türkiye 297, ABD 389 ödül kazanmış). 2015 yılında Madrid Sistemi kanalıyla Türkiye’ye yapılan marka başvurularında 10.400’ün üzerinde başvuruyla ülkemiz dünyada 11. Sırada. Türkiye’den Madrid Sistemi yoluyla yapılan başvurularda ise yaklaşık olarak 1.150 başvuru ile 12. sırada yer aldık.

Biz de tasarlayabiliriz, marka yaratabiliriz, uluslararası arenada uluslararası markaların olduğu caddelerde markalarımız en önemli köşelerde yerini alabilir. Paris’te, Tokyo’da veya New York’ta Türk markaları görüyoruz, gördükçe de göğsümüz kabarıyor. Turquality yüz milyonlarca dolarlık destek veren bir program.” dedi ve konuşmasını  “Yapmamız gereken en önemli şeylerden birisi Türkiye’yi marka haline getirmek. Bunu özgüvenle, birlik ve beraberlikle yapacağız.” diyerek bitirdi.