Işık yayan diyot, diğer bir deyişle LED lambalar, son zamanlarda evlerde ve profesyonel alanlarda kullanıcılar tarafından, gerek sağladıkları yüksek enerji tasarrufu gerekse de uzun kullanım ömürleri sayesinde vazgeçilmez bir aydınlatma çözümü haline geldi. Peki, hem bütçeye katkı sağlayan hem de göz sağlığı için en doğru ışık olan LED lamba nasıl seçilir? Doğru ışık her şeydir mottosuyla LED dönüşümünün öncüsü olan Philips, 2020 yılında her 10 evin neredeyse 8’inde olacak LED lambaların nasıl seçileceğine ilişkin şu adımları izlemeyi öneriyor:

 Duy tipini seçin

Lambalar farklı duy tiplerine sahiptir ve hepsi aynı armatüre uymaz. Kırılan veya eskiyen ampulün değiştirmesi istenildiğinde, mutlaka uygun olan duy tipi tercih edilmelidir. Lamba kutusu ambalajı üzerinde duy tipi mutlaka belirtilir. Bu sayede hızlı ve kolayca ihtiyaç duyulan ürün seçilebilir

Lamba şeklinizi belirleyin

Lambanın şekli, kullanılacak avize tipine bağlı olarak değişir. Örneğin, belli bir objeyi vurgulamak veya geniş bir alan içindeki bölgeye dikkat çekmek için spot tipi LED lambalar tercih edilebilir. Bu kapsamda oturma odası için spot LED lambaları kullanılabilir. Ancak mutfak, çocuk odası gibi her yöne ışık veren bir aydınlatma ihtiyacı varsa, standart şekle sahip LED lambalar idealdir. Bunların yanı sıra, mum tipi veya mini golf tipi gibi küçük avizelere uyumlu lambalar da sıklıkla tercih edilen LED lambalardır. Mesela evin dekorasyonunu tamamlayan şeffaf filaman LED lambalar sayesinde ışıklar hem açıkken hem de kapalı iken sıcak bir atmosfer yakalanabilir.

 Parlaklığı seçin

Geçmişte lamba kutusunun üzerinde yazan vat değerine (W) bakarak seçim yapılırdı, ancak bu kural artık geçerli değil... LED lambaların yaygınlaşmasından sonra “lümen değeri” kavramı önemli hale geldi. Lümen değeri bir lambanın parlaklığını gösterir, vat değeri (W) ise o lambanın harcadığı güç miktarıdır. Birçok kişi lambanın üzerinde yazan yüksek watt değerinin daha parlak ışık vereceğini düşünür; ancak bu durum her zaman doğru değildir. Örneğin 60 watt’lık bir şeffaf lamba 20 watt’lık bir şeffaf lambaya göre daha parlaktır; fakat 15 watt’lık LED lambadan daha az parlaklığa sahiptir. LED lamba seçimi yapılırken enerji tüketim değeri olan vat değerine (W) değil, ışık akısı olan lümen değerine bakılmalıdır. Seçilen lambanın lümen değeri ne kadar yüksekse, LED lamba daha parlak ışık verir.

İstediğiniz renge karar verin

Lambalar için renk sıcaklığı Kelvin (K); cinsinden ölçülür. Düşük değerli sıcaklık renkleri (örneğin 2700K) sıcak ve sarı aydınlatma ortamı sağlarken, yüksek değerli sıcaklık renkleri (örneğini 6500K) soğuk ve beyaz renkli aydınlatma ortamı yaratır. Genelde konut, otel, restaurant uygulamalarında 2700K ve 3000K gibi sarı renkler kullanıcı konforu ve rahatlaması gibi amaçlarla tercih edilirken; ofis, okul, otopark, endüstri gibi uygulamalar için 4000K ve 6500K gibi beyaz renkler konsantrasyon sağlaması ve çalışmayı tetiklemesi açısından tercih edilir.

Renk kalitesinin öneminin farkında mısınız?

Işık kaynağının renk görünümü üzerindeki etkisini açıklamak için renksel geriverim indeksi (CRI) kullanılır. Açık havadaki doğal ışığın CRI değeri 100'dür ve diğer ışık kaynaklarının karşılaştırılmasında standart olarak kullanılır. Philips LED lambaların CRI değeri her zaman 80'in üstündedir. Güneş ışığının değerine yakın olan bu lambalar renkleri gerçekçi ve doğal biçimde yansıtır. LED lamba seçimi yaparken CRI değerinin 80 ve üzerinde olduğundan emin olun.

 Ayarlanabilir parlaklığa ihtiyacınız var mı?

Işığın parlaklığının ayarlanması demek, istenilen her an, evde arzu edilen atmosferin yaratılması demek…Parlak beyaz veya loş sarı… Kutu ambalajının üzerinde parlaklığı ayarlanabilir (dimmable) ibaresi bulunan LED lambaların parlaklığı ile oynanabilir. Örneğin Philips WarmGlow ürün ailesine sahip tüm LED lambalar sayesinde sadece ışığın parlaklığını değil, aynı zamanda ışık rengini de ayarlamak mümkün... 2700 K sarı renk sıcaklığı, 2200 K “gün batımı” renk sıcaklığına kadar kısılarak sımsıcak ortamlar sağlanabilir.

Kalite belgelerini kontrol edin

Son olarak doğru LED lambayı seçerken önemli bir konu ise kalite belgeleridir. Türkiye’de Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından 1 Temmuz 2015 tarihinden itibaren 2 yeni tebliğ yürürlüğe girdi. Bu tebliğler sayesinde bir lambanın kaliteli üretim kriterleri belirlendi ve enerji etiketleri tüm lambalar için değişti. Yeni tebliğ sayesinde, enerji etiketindeki verimsiz F ve G enerji sınıfları kaldırılarak, 2 adet yeni enerji sınıfı A+ ve A++ eklendi. Sonuçta en yüksek enerji verimliliği sınıfı A++ oldu.