İstanbul’un kuzeyinde yer alan Üçüncü Havalimanı’nın inşaatında drenaj ve filtre amaçlı kullanılacak malzeme için Karadeniz’e 5 adet ‘Deniz Kumu Ocağı’ kuruluyor. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, önceki gün 5 ayrı çalışma sahasına ilişkin Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) sürecini başlattı. Buna göre, Karadeniz’deki her bir saha yaklaşık 20 hektarlık alandan oluşacak. Bu alanlardan çıkarılan  kum, drenaj ve filtreleme için kullanılacak. Çalışma sahaları, iki adedi Çatalca Celepköy mevkiinde olmak üzere Çatalca Ormanlı Köyü, Arnavutköy Balaban Köyü ve Arnavutköy Yeniköy mevkiinde kurulacak. 

Üçüncü Havalimanı inşaatı geçtiğimiz günlerde, Dubai’deki ünlü Palmiye Adaları’nın yapımında da görev alan James Cook adlı dolgu gemisinin sahilde görüntülenmesiyle gündeme gelmişti. Geminin, arazinin düz bir zemin haline getirilmesi için gerekli olan dolgu malzemesi için denizden kum çıkardığı ifade edilse de İGA Havalimanı İşletmeleri, temin edilen kumun dolgu amaçlı değil drenaj amaçlı olduğunu açıklamıştı. ÇED sürecinin başlamasıyla, gemilerin yaptığı çalışmaya ilişkin detaylar ortaya çıktı. Raporda her bir sahanın 20 hektarlık alandan oluştuğu belirtiliyor. Buna göre 5 saha, farklı farklı yerlerde toplam 100 hektarlık alandan oluşacak. Her bir sahadan yılda 1 milyon ton yani 828 bin 500 metreküp kumun üretilmesi planlanıyor. Buna göre, bu sahalardan yılda 5 milyon ton yani 4 milyar metreküpü aşkın kum üretilmiş olacak. Proje süresi 5 yıl olarak belirlendi. 

Kum nasıl taşınacak?

 GEMİLERİN çalışma şekli şöyle olacak: “Kıyıdan 1 kilometreyi aşkın uzaklıkta bulunan sahalarda, vakumlu tüpler deniz zeminine indirilecek. Çekme kafası ile donatılmış pompa ile kum çekilecek. Pompa sistemi yoluyla kum-su karışımı emilecek ve kum haznesinde saklanacak, gökkuşağı tekniği (kum püskürtme) veya boru ile sahaya gönderilecek. Gemiden karaya taşınan kum karada boru hattı ile kum stok alanlarına taşınacak. Deniz dibinden karaya 540 metre uzunluğunda borular döşenecek.

Gemi kirası 1.5 milyon TL

 ÇED Raporları’na göre, kumun çıkarılması amacıyla Trailing Suction Hopper Dredger modelindeki gemiler kullanılacak. Her sahada tek gemi çalışacak ve bir gemi de yedek bekleyecek. Proje maliyetini gemilere ödenecek kira bedeli belirleyecek. Proje kapsamında gemilere ödenecek toplam kira bedeli 1.5 milyon TL olarak belirtildi.