Çatı Sanayici ve İş Adamları Derneği (ÇATIDER) Yönetim Kurulu Başkanı M. Nazım Yavuz, Türkiye’de standartlara uygun olarak yapılmayan milyonlarca çatının olası bir depremde büyük bir tehlike yaratacağını belirterek “Standartlardan uzak çatılar kadar, üzerlerine plansız şekilde yerleştirilen enerji panelleri, su depoları ve çanak antenler de deprem anında oluşacak zararı artırır. Hatta yıkıcı olmayan depremlerde bile çatı üzerindeki plansız yükler nedeniyle üzücü kazalar yaşayabiliriz” dedi.  

Çatı Sanayici ve İş Adamları Derneği (ÇATIDER) Yönetim Kurulu Başkanı M. Nazım Yavuz, 17 Ağustos Depremi'nin yıldönümü nedeniyle yaptığı açıklamada, büyük bölümü birinci derece deprem bölgesinde yer alan Türkiye’de yapı güvenliğinin hayati öneme sahip olduğunu söyledi. Yavuz, "Türkiye’de standartlardan uzak yapılmış yaklaşık 7 milyon çatı var. Konut stoğunun yüzde 60'ını 20 yaşın üstündeki binalar oluşturuyor ve kayıtsız konutlar var. Bu çatıların deprem, fırtına gibi doğal afetlerde risklere yol açmaması için uzman kuruluşlar tarafından kontrol edilmesi gerekir. Bununla birlikte çatılardaki plansız yükler de binalarımızın üzerinde büyük bir risk unsuru olarak bulunuyor” dedi.

Yapının her noktası projelendirilmeli

Yavuz, yapıların temelden çatıya kadar her bölümünün dikkatli projelendirilmesi ve inşa edilmesi gerektiğini vurgulayarak şunları söyleri:“Ana binanın taşıyıcı yapısı yıkılmadıkça (duvarlar, kirişler, parapetler, bacalar gibi) çatılarda yıkılmadan söz edilemez. Ana binanın yapısının sağlam ve dayanıklı olması halinde, üzerinde yer alan çatıyı her şart altında taşıması gerekmektedir. Deprem ve fırtına gibi afetlerde yaşanabilen çatı uçma olaylarının önlenmesi için çatıların uzman kuruluşlar tarafından yapımı ve kontrolü gerekiyor. Çatı bütünü içindeki, özellikle kalkan duvar, parapet duvarlar, baca gibi ağır yapı bileşenleri deprem sırasında yıkılmayacak, yapıdan ayrılarak çevreye savrulmayacak şekilde projelendirilmeli ve projeye uygun olarak inşa edilmelidir. Depremlerde yaşadığımız çatı yıkılmaları genelde bu sebeplerle yaşanmaktadır. Şiddetli rüzgârlı havalarda, fırtınalarda  sıklıkla rastlanan çatı uçma olaylarının önüne geçilebilmesi için özellikle çatının binaya doğru bağlanmasına özen gösterilmelidir."

Çatı üzerindeki yüklere dikkat edilmeli

Tehlikeli bir çatının çevresi için tehdit oluşturduğunu kaydeden M. Nazım Yavuz, “Çatılarımızın üzerine enerji panelleri, su depoları, çanak antenler, baz istasyonları yerleştiriyoruz. Bu yükler usulüne uygun olarak yerleştiriliyorsa problem yaşanmaz ama ülkemizde maalesef buna uymayan çok sayıda örnek var. İzinsiz ve plansız yapılan ilaveler, rüzgar, fırtına, deprem gibi durumlarda üzerinde bulundukları yapı ve çevredekiler için ciddi yaralanma ve ölümlere sebep olabiliyor. Çatının bu tip sistemleri taşımadığı görüldüğünde tedbir alınmadan çatı üzerine ilave yükler konulmamalıdır. Türkiye’de çatılar sadece düşey kuvvetler göz önüne alınarak, uzman olmayan kişiler tarafından yapılabiliyor. Depremdeki yatay yükleri karşılayan çapraz bağlantıların çatı, kolon, makas düzlemlerinde yapılmaması veya eksik yapılması deprem anında hasar ve yıkımlara sebep olabilir” dedi.

Yükler, betonarme yapıya sabitlenmeli

Çatıların binadaki durumları gereği sürekli basınç ve çekmeye maruz kaldığını hatırlatan Yavuz, “Çatıların betonarme malzemeye bağlantıları, her yönde gelebilecek yükleri alabilecek şekilde uygulanmalıdır. Sadece çivilerle yapılan bağlantılarda uzun vadede performans düşer. Vida ve ankraj sistemleri kullanılmayan yani betonarme yapıya sabitlenmeyen yanlış uygulamalar, deprem açısından ciddi riskler oluşturur” diyerek uyarıda bulundu.