TÜRKİYE’de 3. köprü, 3. havalimanı ve İzmir-İstanbul Otoyolu gibi büyük altyapı projelerine Hazine garantisi getirilmesi, bugüne kadar bu tür projelerin finansmanına mesafeli duran yabancı bankaların ilgisini arttırdı. Bu ilgiye en somut örneklerden biri geçtiğimiz günlerde İstanbul-İzmir otoyol projesine Deutsche Bank’tan gelen refinansman (yeniden finansman) teklifi ile yaşandı. Deutsche Bank’ın ilk nakit akışının 2015’te başlaması beklenen İzmit Körfez Geçişi dahil ‘İstanbul-İzmir otoyol’ projesini gerçekleştiren Nurol-Özaltın-Makyol-Astaldi-Yüksel-Göçay konsorsiyumuna daha düşük faiz oranı ile refinansman teklif ettiği öğrenildi. Deutsche Bank’ın projenin başlaması ve garantiler nedeniyle yaptığı bu teklif sonucunda konsorsiyum hali hazırda krediyi veren Türk bankalarıyla tekrar masaya oturdu. İstanbul-İzmir Otoyol projesinin birinci fazı için 8 Türk bankası, 3.5 milyar dolarlık finansman paketine Garanti, Halkbank, Ziraat Bankası, Vakıfbank, İş Bankası, Yapıkredi, Akbank ve Finansbank katılmıştı.

BİR PUANI AŞAN İNDİRİM

Deutsche Bank’ın teklifini kabul etmesi durumunda konsorsiyum Türk bankalarından aldığı krediyi erken kapatacaktı. Yeniden başlayan müzarekelerde konsorsiyum, Deutsche Bank’ın düşük faizli teklifini masaya koyarken, mevcutta kredi veren bankalar da anlaşmada yer alan ‘erken ödeme komisyonu’ maddesini öne sürerek pazarlığa başladı. Müzakerelerin ardından Türk bankaları, bir puanı aşan bir miktarda faiz indirimine razı oldular. Böylece Deutsche Bank’ın teklifi reddedildi.

İKİNCİ FAZA GİRECEK

Ancak Deutsche Bank’ın proje finansmanında ısrarını sürdürdüğü öğrenildi. Banka bu kez projenin ikinci fazının finansmanına katılma kararı aldı. Finansman paketinde yer alan Türk bankalarından bir kısmının kredisini satmak istediği ancak bazı bankaların ‘Bu büyük projenin finansmanını biz yaptık demek istiyoruz” diyerek teklife sıcak bakmadıkları belirtildi. Finansman paketinde yer alan bankalardan birinin üst düzey yetkilisi ise, “Bu tür büyük projelerin finansmanında yer almanın getirdiği prestij var. İlgi biraz da ondan” dedi. Projeyle mevcut devlet yoluna göre mesafenin 140 kilometre kısalması ve yılda 870 milyon TL tasarruf sağlanacağı öngörülüyor. Projeye, toplam 5.17 milyar TL harcama yapıldığı kaydediliyor.

Yurtdışında bu tür uygulama sık yapılıyor

REFİNANSMAN yurtdışında oldukça sık karşılaşılan bir uygulama. Özellikle büyük altyapı projelerinde sona yaklaşılmasıyla birlikte, para akışının daha somut bir tarihte öngörülmesi gibi cazip şartlar nedeniyle kimi kurumlar üstlenici firmalara refinansman teklifi ile gidiyorlar. Yine yurtdışında sıkça uygulanan yöntemlerden biri de, bankaların portföylerindeki krediyi satışa çıkarmaları. Bu da yine Türkiye’de daha az görülen bir yöntem. Türkiye’de bankalar kredileri de bilançolarında tutuyorlar. Dolayısıyla büyük kredi anlaşmalarında erken ödeme komisyonu konularak, bu işlemin olası olumsuz etkileri bertaraf edilmeye çalışılıyor. İzmir-İstanbul otoyolu projesinin finansmanında da söz konusu erken ödeme komisyonun olduğu ve taraflar arasındaki müzakere başlıklarından birinin de bu olduğu belirtiliyor.